İndi müsəlmanların deməyə haqqı yoxdur ki... | Tarixi və dini baxışlarımız necə dəyişdi? - AMİN

Baku TV-nin “Amin” verilişinin yeni buraxılışı yayımlanıb.

Verilişin budəfəki sayında tarixçi Əkbər Nəcəf ilə din və tarix mövzusu ətrafında müzakirə aparılıb.

Qədim dövrlərdə insanların tarixi öyrənmək həvəsinin olmadığını söyləyən Ə.Nəcəf bildirib ki, tarixə aludə olmağımız modernizmin əsəridir:

“Tarix bu gün ona görə aktual oldu ki, xalq anlayışının yerini millət kimlikləri aldı. Əvvəllər xalq dinin parçası idi. Amma günümüzdə millətləşmə prosesindən etibarən dinlər və inanclar mərkəzdə olmadı. Mərkəzdə olan şey insan və onun fəaliyyətləridir”.

Türklərin İslamı qəbul etmə prosesindən bəhs edən tarixçinin sözlərinə görə, din dəyişdirmə anlayışı onlarda ilk növbədə siyasi mexanizmdə gerçəkləşib:

“Siyasi gücün hüquqi fazasını, siyasi həqiqətini formalaşdırmaq ehtiyacı hiss olunan zaman türklər dinlərini dəyişməkdən çəkinməyiblər. O din yoxdur ki, türklər qəbul etməsin. Amma türk insanı xarakterik olaraq bu dinlərin hamısının içərisindən keçməyib. Günümüzdə belə müsəlman olan türklərin ənənəvi inanc şəkillərinin hamısı yaşayır.

“Kitabi-Dədə Qorqud” dastanı bütün türk tarixçilərinin oxumalı olduğu əsas kitablardan biridir. Onun içərisində türkün İslamla necə münasibət qurması çox gözəl açıqlanır. Dini baxışımız da tarixi baxışımız kimi çox dəyişib. Bunu unutmayaq ki, bizim İslamımız 19-cu əsrə aiddir. İndiki müsəlmanların “Biz 7-ci əsrin İslam düşüncəsinin parçasıyıq” deməyə haqları yoxdur”.