Yerin səthində gözlənilməz hadisə | Bu qabarmaların səbəbi nədir?

Cənubi Afrikada yer səthinin qabarması almaniyalı alimlərin diqqətini çəkib.

Bu baxımdan Bonn Universitetinin mütəxəssisləri tədqiqatlar apararaq torpaq qalxmasının gözlənilməz səbəbini aşkar ediblər.

Komanda kütləvi su itkisi səbəbindən bölgənin ildə 2-6 millimetr yüksəldiyini aşkar edib. Uzun müddət Cənubi Afrika yarımadasının yüksəlişi hipotetik mantiya şleyfi − Yerin dərinliklərindən isti materialın yüksələn axını ilə izah edilib.

Bununla belə, 2012-ci ildən 2020-ci ilə qədər GPS məlumatlarının təhlili torpaq artımı ilə quraqlıq dövrləri arasında aydın korrelyasiya olduğunu göstərib.

Mütəxəssislər üç müstəqil üsuldan istifadə ediblər: Yerin qravitasiya sahəsində dəyişikliklər, yüksək ayırdetmə qabiliyyətinə malik hidroloji modellər və peyk naviqasiya məlumatları.

Onların hamısı təsdiqləyib ki, torpaqda və sulu təbəqələrdə su kütləsinin azalması yer qabığının “şişməsinə” gətirib çıxarır, yəni yük götürüldükdən sonra sıxılmış köpüyün necə düzəldilməsi kimi.

Tədqiqat müəlliflərinin fikrincə, kəşf bahalı peyk sistemləri əvəzinə ucuz GPS sensorlarından istifadə etməklə quraqlıqları izləməyə, kənd təsərrüfatı və içməli su təchizatı üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən yeraltı su ehtiyatlarına nəzarət etməyə, həmçinin iqlim dəyişikliyinin təsirlərini proqnozlaşdırmağa imkan verəcək.