Aleksandr Stubb: Finlandiyanın Prezidenti

Kai-Göran Aleksandr Stubb 1968-ci il aprelin 1-də Helsinkidə anadan olub. Finlandiyanın 13-cü prezidenti olan Stubb 2024-cü il martın 1-dən bu vəzifəni icra edir — o, ölkənin isveçdilli azlığından çıxaraq bu vəzifəyə seçilən ilk şəxsdir.

Erkən həyatı və təhsili

Stubb Helsinkinin Lehtisaari məhəlləsindəki ikidilli ailədə böyümüşdür — anası Kristel Stubb (Setälä) ilə fin dilində, atası Göran Stubb ilə isə isveç dilində danışmışdır. O, ABŞ-ın Florida ştatındakı Deytona-Biç şəhərində mübadilə tələbəsi kimi orta məktəbi bitirmişdir. Milli qolf komandasının sabiq üzvü olan Stubb ABŞ-da qolf təqaüdü qazanmış, London İqtisadiyyat Məktəbində beynəlxalq siyasət üzrə doktorluq dərəcəsi almışdır.

Siyasi karyerasının başlanğıcı

Stubb 1999-cu ildən Finlandiya və Avropa siyasətində fəal iştirak etmişdir. O, 2004-2008-ci illərdə Avropa Parlamentinin üzvü, 2008-2011-ci illərdə xarici işlər naziri, 2011-2014-cü illərdə Avropa işləri və ticarət naziri olmuşdur.

Baş nazirlik və maliyyə nazirliyi

2014-cü il iyunun 24-dən 2015-ci il mayın 29-dək Stubb Finlandiyanın baş naziri, sonra isə 2016-cı ilə qədər maliyyə naziri vəzifəsini icra etmişdir. O, 2014-2016-cı illər arasında Milli Koalisiya Partiyasının sədri olmuşdur.

Avropa İnvestisiya Bankındakı fəaliyyəti

2016-cı ildə partiya liderliyini Petteri Orpoya itirdikdən sonra Stubb maliyyə naziri vəzifəsindən çəkilmiş, 2017-ci ildə parlamentdən istefa verərək Avropa İnvestisiya Bankının vitse-prezidenti olmuşdur. 2020-2023-cü illərdə Florensiyadakı Avropa Universitet İnstitutunun Transmilli İdarəçilik Məktəbinin professoru və direktoru olmuşdur.

Prezidentliyə seçilməsi

2024-cü il fevralın 11-də keçirilən ikinci turda Stubb sabiq xarici işlər naziri Pekka Haavisto üzərində 51,6 faizə qarşı 48,4 faiz nisbəti ilə qələbə qazanmışdır — bu, Finlandiya prezidentlik seçkiləri tarixinin ən sıx nəticəsi olmuşdur.

2026-cı il diplomatik fəaliyyəti

Stubb 2026-cı il avqustun 29-da alman qəzetinə verdiyi müsahibədə Rusiyanın NATO-ya hücum riskini az ehtimal etdiyini bildirmişdir. O, il boyu Helsinkidəki Prezident Sarayında xarici səfirlərdən etimadnamə qəbul etmiş, Litva, Efiopiya kimi ölkələrin dövlət başçıları ilə rəsmi qəbullar keçirmişdir.