Münxen Təhlükəsizlik Konfransı (MSC) - beynəlxalq təhlükəsizlik üzrə dünyanın aparıcı müzakirə platforması

Münxen Təhlükəsizlik Konfransı (Munich Security Conference - MSC) beynəlxalq təhlükəsizlik siyasəti üzrə dünyada ən böyük və ən nüfuzlu illik forumdur. 1963-cü ildən etibarən hər il Almaniyanın Münxen şəhərində keçirilən bu konfrans, qlobal hərbi-siyasi vəziyyətin, beynəlxalq münaqişələrin və sülh quruculuğu məsələlərinin müzakirə olunduğu əsas qeyri-rəsmi diplomatiya meydançasıdır. Tez-tez "Təhlükəsizlik üzrə Davos" adlandırılan bu platforma dövlət rəhbərlərini, diplomatları və ekspertləri bir araya gətirərək qlobal xarici siyasətin nəbzini tutur.

Yaranma tarixi və məqsədi

Konfransın əsası "Soyuq müharibə"nin ən gərgin dövründə almaniyalı naşir və hərbçi Evald-Henrix fon Klyayst tərəfindən qoyulub. İlk vaxtlar yalnız Qərb (NATO) ölkələrinin rəsmilərinin və hərbi ekspertlərinin iştirak etdiyi qapalı tədbir kimi fəaliyyət göstərsə də, "Soyuq müharibə"nin bitməsindən sonra formatını dəyişərək qlobal xarakter alıb. Tədbirin əsas məqsədi dövlətlər arasında etimadı gücləndirmək, mövcud və potensial hərbi təhdidləri dəyərləndirmək və beynəlxalq təhlükəsizlik memarlığının gələcəyini müzakirə etməkdir.

Müzakirə formatı və beynəlxalq iştirakçılar

Konfrans qərarların qəbul edildiyi və ya rəsmi sazişlərin imzalandığı bir məkan deyil. Onun ən böyük gücü "açıq mikrofon" və sərbəst dialoq formatındadır. Tədbirə ənənəvi olaraq onlarla dövlət və hökumət başçısı, xarici işlər və müdafiə nazirləri, kəşfiyyat idarələrinin rəhbərləri, eləcə də beynəlxalq təşkilatların (BMT, NATO, Aİ və s.) təmsilçiləri qatılır. Əsas panel müzakirələri ilə yanaşı, konfrans çərçivəsində rəsmi protokoldan kənar keçirilən pərdəarxası ikitərəfli görüşlər və qeyri-rəsmi təmaslar xüsusi siyasi əhəmiyyət daşıyır.

Qlobal böhranlar və Azərbaycanın iştirakı

Müasir dövrdə Münxen Təhlükəsizlik Konfransı ənənəvi müharibələrlə yanaşı, kiberhücumlar, iqlim dəyişikliyinin yaratdığı təhlükələr, nüvə silahlarının yayılması və enerji təhlükəsizliyi kimi aktual qlobal böhranların mərkəzi müzakirə platformasıdır. Azərbaycan Respublikası ən yüksək səviyyədə bu tədbirin ənənəvi və fəal iştirakçılarındandır. Azərbaycan tərəfi bu nüfuzlu platformadan ölkənin enerji təhlükəsizliyindəki qlobal rolunu, Cənubi Qafqazda sülh prosesini və dövlətin xarici siyasət prioritetlərini dünya ictimaiyyətinə birbaşa çatdırmaq üçün mühüm tribuna kimi istifadə edir.