Səngəçal terminalı — Azərbaycanın neft və qaz sənayesində həyati əhəmiyyətə malik obyektlərdən biri olub, Bakı şəhərindən təxminən əlli beş kilometr cənubda, Xəzər dənizinin sahilinə yaxın ərazidə yerləşir. Terminal Xəzərin Azərbaycan sektorundakı yataqlardan hasil olunan xam nefti və qazı qəbul edir, texnoloji emaldan keçirir, saxlayır və dünya bazarlarına ixrac edir.
Yaranma tarixi
Terminal "Əsrin müqaviləsi" imzalandıqdan sonra İlkin Neft Layihəsi çərçivəsində inşa edilmişdir — ilk mərhələdə yalnız "Çıraq" neftinin ixracını təmin etmək üçün nəzərdə tutulan obyekt sonrakı yataqlardan gözlənilən yüksək hasilat səbəbindən genişləndirilmişdir. Genişləndirmə işlərinə 2002-ci il fevralın 20-də start verilmiş, 2005-ci il mayın 25-də Azərbaycan tarixinin mühüm hadisəsi olan açılış mərasimi keçirilmişdir.
Texniki infrastruktur
Terminal 688 hektar ərazini əhatə edir — bu, onu dünyanın ən böyük neft-qaz terminallarından birinə çevirir. Terminalda xam neft üçün ümumi həcmi 880 min barrel olan üç çən, baş nasos stansiyası, separatorlar, emal qurğuları və idarəetmə məntəqəsi mövcuddur. Terminala sahildən 187 kilometr məsafədə yerləşən dəniz yataqlarından neft və qaz kəmərləri, eləcə də fiber-optik rabitə kabelləri çəkilib.
Cənub Qaz Dəhlizinin təməli
2014-cü il sentyabrın 20-də Səngəçal terminalında Cənub Qaz Dəhlizinin təməli qoyulmuşdur — bu mərasimdə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Türkiyə, Yunanıstan, Bolqarıstan, Albaniya kimi ölkələrin nümayəndələri iştirak etmişdir. Bu layihə Xəzərin Azərbaycan sahilindən Avropanın dərinliklərinədək uzanan üç min beş yüz kilometrlik boru kəməri sistemini formalaşdırmışdır.
Cari istehsal göstəriciləri
Terminalın texniki emal sistemlərinin gündəlik gücü hazırda 1,2 milyon barel neft və kondensat, "Şahdəniz" qazı üçün isə təqribən 81 milyon standart kubmetr təşkil edir. 2025-ci ildə "Azəri-Çıraq-Günəşli" yataqlar bloku və "Şahdəniz" yatağından təqribən 209 milyon barel neft və kondensat Səngəçal terminalı vasitəsilə ixrac edilmişdir.
Regional əhəmiyyəti
Qaz terminaldan əsasən Cənubi Qafqaz Boru Kəməri və onun genişləndirilməsi sistemi vasitəsilə ixrac olunur — bu infrastruktur Azərbaycanı Avropanın enerji təhlükəsizliyinin əsas təchizatçılarından birinə çevirmişdir. Terminal Xəzərlə dünya bazarı arasında körpü rolunu oynayaraq ölkənin Şərq-Qərb dəhlizindəki aparıcı mövqeyini möhkəmləndirir.