Xerson: Dnepr sahilindəki cənub liman şəhəri

Xerson — Ukraynanın cənubunda, Dnepr çayının Qara dənizə töküldüyü ərazidə yerləşən vilayət mərkəzidir. Rusiya-Ukrayna müharibəsinin ən mühüm dönüş nöqtələrindən birinin — Ukrayna əks-hücumunun — baş verdiyi şəhər müharibənin dördüncü ilinə daxil olarkən də davamlı hədəflənməyə məruz qalmaqda davam edir.

2022-ci il əks-hücumu və azad edilməsi

2022-ci ilin sonlarında Ukrayna Silahlı Qüvvələri Xerson vilayətində genişmiqyaslı əks-hücum əməliyyatı həyata keçirərək şəhəri Rusiya nəzarətindən azad etmişdir — bu, müharibənin ilk ilindəki ən əhəmiyyətli Ukrayna hərbi uğurlarından biri sayılır. Bundan əvvəl Rusiya Xerson və Zaporojye vilayətlərini, eləcə də Donetsk və Luqansk ərazilərini birtərəfli qaydada ilhaq etdiyini elan etmişdi — bu addım beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən tanınmır.

Davamlı mülki hədəflər

Xerson azad edildikdən sonra da Rusiya tərəfindən mütəmadi hücumlara məruz qalır — 2026-cı il ərzində Rusiya qüvvələri şəhərə və vilayətin digər ərazilərinə çoxsaylı zərbələr endirmişdir. Bu hücumların bir hissəsi açıq şəkildə mülki obyektləri hədəf almışdır — Xerson vilayətinin Korabelnı rayonundakı uşaq meydançasına endirilən zərbə bu tendensiyanın xüsusilə diqqətəlayiq nümunəsi kimi qeyd olunur.

2026-cı il iyul-iyun hadisələri

2026-cı ilin iyununda Rusiya Zaporojye, Xerson və Sumı vilayətlərinə zərbələr endirmiş, otuz ikidən artıq insan yaralanmışdır. İyulun sonunda isə Xersona əlavə zərbələr endirilmişdir — bu hücumlar şəhərin sərhədyanı mövqeyinin yaratdığı davamlı təhlükəsizlik risklərinin göstəricisidir.

Sülh danışıqları kontekstindəki mövqeyi

Xerson və digər ilhaq edilmiş vilayətlərin gələcək statusu davam edən Rusiya-Ukrayna sülh danışıqlarının ən həssas mövzularından biridir — ABŞ-ın irəli sürdüyü sülh planı çərçivəsində bu ərazilərin statusu üzrə tərəflər arasında dərin fikir ayrılığı qalmaqdadır. Ekspertlər müharibənin bu tempdə ən azı 2026-cı ilin yayına qədər davam edəcəyini proqnozlaşdırırlar.

Humanitar vəziyyət

Şəhər sakinləri davamlı hava həyəcanı siqnalları, elektrik və su kəsintiləri şəraitində yaşamağa davam edirlər — bu vəziyyət Xersonu Ukraynanın müharibədən ən çox əziyyət çəkən şəhərlərindən birinə çevirmişdir. Beynəlxalq humanitar təşkilatlar bölgəyə davamlı yardım göstərməyə çalışsalar da, təhlükəsizlik riskləri bu prosesi çətinləşdirir.