Arkadi Arşaviri Qukasyan 1957-ci il iyunun 22-də Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin Xankəndi şəhərində anadan olub. Erməni siyasətçisi olan Qukasyan Dağlıq Qarabağdakı özünü elan edən qondarma qurumun ikinci "prezidenti" olmuşdur — 1997-ci il sentyabrın 8-də "seçilmiş", 2002-ci ildə "yenidən seçilmiş" və 2007-ci il sentyabrın 7-dək bu postda qalmışdır. Onu Bako Sahakyan əvəz etmişdir.
2023-cü il saxlanılması
2023-cü ilin sentyabrında Azərbaycanın Dağlıq Qarabağdakı antiterror tədbirlərindən sonra Qukasyan Azərbaycan qüvvələri tərəfindən saxlanılmış, o vaxtdan bəri Azərbaycanda cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmişdir.
Qondarma qurumun liderlərinin məhkəməsi
Qukasyan Bakıda keçirilən "Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının liderlərinin məhkəməsi" adlanan prosesin on altı təqsirləndirilən şəxsindən biridir — bu proses tanınmayan qurumun sabiq "prezidentləri" Arayik Harutyunyan və Bako Sahakyanı, sabiq "xarici işlər naziri" David Babayanı, "parlament sədri" Davit İşxanyanı və digər yüksək vəzifəli şəxsləri əhatə edir.
İttihamların əsası
Azərbaycan Baş Prokurorluğunun məlumatına görə, 1987-ci ilin oktyabrından başlayaraq Azərbaycan ərazilərində tanınmamış qurumun silahlı birləşmələri tərəfindən törədildiyi iddia edilən 1389 cinayət işi bir icraatda birləşdirilmişdir — bu, 2548 epizod üzrə on beş nəfərin cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsinə səbəb olmuşdur. Təqsirləndirilən şəxslərə Azərbaycan Cinayət Məcəlləsinin iyirmidən artıq maddəsi üzrə, o cümlədən "aqressiv müharibə aparmaq", "əhalinin məhv edilməsi" və "hakimiyyəti zorakılıqla ələ keçirmə" ittihamları irəli sürülmüşdür.
İstintaq prosesinin gedişatı
İstintaqı Baş Prokurorluğun rəhbərlik etdiyi, Hərbi Prokurorluq, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti və Daxili İşlər Nazirliyinin peşəkar əməkdaşlarından ibarət birgə istintaq qrupu aparmışdır. Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qukasyan və digər təqsirləndirilən şəxslərin barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbirinin müddətini mütəmadi olaraq uzatmışdır.
Hazırkı status
Qukasyan hazırda Azərbaycanda davam edən cinayət prosesinin subyektlərindən biridir — bu proses Qarabağ münaqişəsi dövründəki hərbi-siyasi rəhbərliyin məsuliyyətə cəlb edilməsi istiqamətindəki geniş hüquqi araşdırmanın bir hissəsidir.