Əlilliyə görə əmək pensiyası — Azərbaycanda orqanizmin funksiyalarının pozulması nəticəsində əlilliyi rəsmi olaraq müəyyən edilmiş şəxslərə təyin edilən sosial müdafiə ödənişidir. Bu pensiya növü Dövlət Sosial Müdafiə Fondu (DSMF) tərəfindən "Əmək pensiyaları haqqında" Qanuna uyğun olaraq idarə edilir.
Təyinat şərtləri
Orqanizmin funksiyalarının 31-80 faiz pozulmasına görə əlilliyi müəyyən edilmiş şəxslərə pensiya fərdi hesabın sığorta hissəsində qeydə alınmış kapitalın minimum pensiya təminatını təmin etməsi şərtilə, müəyyən edilmiş sığorta stajı olduqda təyin edilir. Hərbi qulluqçular üçün — xüsusilə müharibə nəticəsində orqanizmin funksiyalarının 81-100 faiz pozulmasına görə əlilliyi olanlar üçün — xidmət müddətindən asılı olmayan xüsusi qaydalar tətbiq edilir.
Hesablama metodikası
Pensiyanın məbləği şəxsin 2006-cı il yanvarın 1-nə qədərki sığorta stajına əsasən formalaşan kapitalla, bu tarixdən sonrakı dövr üçün fərdi hesabın sığorta hissəsində toplanan kapitalın cəminin, əlilliyin müəyyən edildiyi tarixdəki yaşa uyğun əmsala bölünməsi yolu ilə müəyyənləşdirilir. Minimum pensiyanın məbləği 320 manat təşkil edir.
Sosial müavinət artımları
Prezidentin "Əhalinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi sahəsində əlavə tədbirlər haqqında" sərəncamlarına əsasən sosial müavinət məbləğləri ardıcıl artırılmışdır — 1-ci qrup əlilliyə görə sosial müavinət 150 manata çatdırılmış, əvvəllər bu rəqəm ümumi səbəbdən əlillər üçün 82 manat, müharibə əlilləri üçün isə 101 manat olmuşdur.
Müharibə əlilləri üçün xüsusi göstəricilər
Müharibə nəticəsində əlilliyi olan şəxslər əmək pensiyası aldıqda orta hesabla aylıq I dərəcə üzrə 915 manat, II dərəcə üzrə 845 manat, III dərəcə üzrə isə 610 manat alırlar — bu məbləğlər 2019-cu illə müqayisədə dərəcələr üzrə müvafiq olaraq 72, 81 və 97 faiz artım göstərir.
2026-cı il mart ayının statistikası
Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun məlumatına görə, 2026-cı ilin mart ayında Azərbaycanda 249.251 nəfər əlilliyə görə pensiya, 226.266 nəfər aylıq müavinət, 92.947 nəfər isə Prezident təqaüdü almışdır — bu göstəricilər əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə hər üç kateqoriyada artım nümayiş etdirmişdir.
Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlara dəstək
Sağlamlıq imkanları məhdud on səkkiz yaşınadək uşaqlara verilən müavinət 150 manatdan 200 manata çatdırılmış, onlara qulluğa görə Prezidentin aylıq təqaüdü isə 50 manatdan 80 manata yüksəldilmişdir — bu kateqoriya üçün ümumi aylıq sosial ödəniş 280 manata çatmışdır.