#Petro Poroşenko
Petro Poroşenko — Ukraynanın sabiq prezidenti və müxalifət lideri
Petro Poroşenko Ukraynanın beşinci prezidenti olub (2014-2019), iş adamıdır. Hazırda Ukrayna parlamentinin üzvü və müxalifət “Avropa Həmrəyliyi” partiyasının liderdir. 2019-cu il seçkisində Vladimir Zelenskiyə uduzub və onun əsas siyasi rəqibi sayılır.
Sanksiyalar
2025-ci il fevralın 12-də Ukraynanın Milli Təhlükəsizlik və Müdafiə Şurası Poroşenkoya qarşı sanksiyalar tətbiq edib, Prezident Zelenski qərarı 81/2025 nömrəli fərmanla təsdiq edib. Fərmanın əlavəsinə görə, Poroşenko ilə yanaşı Kolomoyski, Jevaqo, Boqolyubov və Medvedçuk barəsində də müddətsiz sanksiyalar tətbiq olunub. Sanksiyalar texnologiya transferini, əqli mülkiyyət sövdələşmələrini və torpaq əldə edilməsini qadağan edir. Poroşenko sanksiyaları “konstitusiyaya zidd” və “siyasi motivli” adlandırıb, onların “Zelenskinin şəxsən” qərarı olduğunu bildirib. Zelenski Poroşenkonun “Ukraynanın təhlükəsizlik sistemini dağıtdığını” deyib. “Avropa Həmrəyliyi” fraksiyası sanksiyalara cavab olaraq parlament iclaslarını bloklayıb.
Cinayət işləri
Poroşenko 2021-ci ildə dövlətə xəyanət ittihamı ilə təqsirləndirilib. İttiham 2014-2015-ci illərdə Rusiyanın nəzarətindəki Donetsk və Luqanskdan kömür alınması ilə bağlıdır, terrorun maliyyələşdirilməsi ittihamı da qeyd olunur. Bu işin icraatı o vaxtdan çox az irəliləyib. Poroşenkoya qarşı açılan cinayət işlərinin sayı barədə rəqəmlər fərqlidir: bir mənbə 20-dən çox iş göstərir, partiyanın bəyanatında isə 120 cinayət işi qeyd olunub.
Məhkəmə prosesi
2026-cı il iyulun 10-da Ukrayna Ali Məhkəməsinin Kassasiya İnzibati Məhkəməsi Poroşenkonun sanksiyaların ləğvi barədə iddiasını rədd edib. Qərar beş hakimdən ibarət heyətin iki hakiminin fərqli rəyi ilə qəbul olunub. Zelenskinin sanksiya siyasəti üzrə komissarı Vladislav Vlasyuk məhkəmənin sanksiyaların qanuni və konstitusiyaya uyğun olduğunu qərara aldığını bildirib, sanksiyaların cəza forması olmadığını və cinayət cəzaları üçün tələb olunan prosessual təminatları tələb etmədiyini deyib. Poroşenkonun vəkilləri qərarın birbaşa təzyiq altında qəbul edildiyini bildiriblər, Ali Məhkəmənin qərarına qarşı Böyük Palataya, Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinə (AİHM) və BMT-yə müraciət edəcəklərini açıqlayıblar. “Avropa Həmrəyliyi” partiyasının bəyanatında sanksiya əsaslarının bir il ərzində açıqlanmadığı, AİHM-in 2025-ci il oktyabrın 16-dakı qərarında Ukraynada sanksiyaya məruz qalan şəxslərin məhkəmə yoxlaması zamanı hüquqlarını müdafiə etmək üçün kifayət qədər imkanı olmadığının tanındığı qeyd edilib. Bu, partiyanın istinad etdiyi qiymətləndirmədir. Hüquqi ekspertlər sanksiyaların Ukrayna vətəndaşlarına tətbiqini sual altında hesab edirlər, hakimiyyət isə bunun xarici təhdidlərə qarşı qanuni mexanizm olduğunu bildirir.
2026-cı il oktyabrında mövqeyi
2026-cı il oktyabrın 10-da Poroşenko ABŞ-ın rus dizel yanacağına sanksiyaları müvəqqəti dayandırmaq qərarını tənqid edib, Rusiyanın bunu sanksiya təzyiqinin zəifliyi kimi qəbul edəcəyini bildirib. O, Putinə inanmamağı və müttəfiqlərin birliyini qorumağı çağırıb. Zelenski də sanksiyaların yumşaldılmasını Rusiyaya zəiflik siqnalı adlandırıb.