Milyonlarla insanın ölümünə səbəb olan xəstəlik | Min illərdir ki...

Tarix boyu bəşəriyyət müxtəlif xəstəliklərlə mübarizə aparmalı olub.

Bəzi xəstəliklər min illər əvvəl yaranıb və bu gün də varlığını davam etdirir.

Onlardan biri vərəmdir ki, bəşər tarixində ən qədim və ölümcül xəstəliklərdən biri hesab olunur. Eramızdan əvvəl 3000-ci ilə aid olduğu təxmin edilən bu xəstəlik adətən ağciyərlərə təsir edən və tənəffüs yolu ilə ötürülən bakterial infeksiyadır. 19-cu əsrdə “ağ ölüm” kimi tanınan vərəm müasir tibbin inkişafı ilə müalicə oluna bilsə də, hələ də bütün dünyada təhlükə yaradır.

Cüzam eramızdan əvvəl 600-cü illərdə Hindistan və Çində ortaya çıxıb. Mikobakteriyaların yaratdığı bu xəstəlik dəridə yaralar, sinirlərin zədələnməsi və deformasiyaya uğramasına səbəb olur. Müasir tibbin inkişafı ilə cüzam müalicə oluna bilən bir xəstəliyə çevrilib.

Malyariya ağcaqanadlar vasitəsilə insanlara keçən parazitar xəstəlikdir və xüsusilə tropik bölgələrdə hələ də ciddi problem olaraq qalır. Tarix boyu milyonlarla insanın ölümünə səbəb olan, müharibələr, köçlər kimi mühüm ictimai hadisələrə təsir edən bir xəstəlikdir.

Vəba ən qədim epidemik xəstəliklərdən biridir. Eramızdan əvvəl 5-ci əsrdə Hindistan və ətrafında müşahidə olunduğu bilinən bu xəstəlik çirklənmiş su və qida ilə yoluxur. O bağırsaqlarda infeksiyaya, ağır ishal və susuzluğa səbəb olur. Günümüzdə gigiyenanın inkişafı və suyun təmizliyinə verilən önəm sayəsində nəzarət altına alınıb.

Sifilis cinsi yolla keçən xəstəlikdir və xüsusilə orta əsrlərdən bəri Avropanı əhatə edir. Sifilisin ilk böyük epidemiyası 15-ci əsrdə İtaliyada baş verib. Zamanla sifilis Avropanın bir çox bölgələrinə yayılaraq ictimai və siyasi həyata dərin təsirlər yaradıb. 20-ci əsrdə antibiotiklərin kəşfi ilə müalicə oluna bilib.

Qrip müasir dünyada ən çox yayılmış xəstəliklərdən biri olsa da, onun mənşəyi min illər əvvələ gedib çıxır. Tarixi qeydlər hətta Qədim Yunanıstanda da insanların qripə bənzər əlamətlər yaşadığını göstərir. Qrip virusları xüsusilə 20-ci əsrdə İspan qripi epidemiyası ilə böyük faciələrə və milyonlarla insanın ölümünə səbəb olub.

Bu qədim xəstəliklər tibb tarixinə işıq salmaqla yanaşı, həm də insanın sağlamlığı üçün təhlükələrin necə inkişaf etdiyini göstərir.