Antarktidada itən robot 9 ay sonra qorxulu məlumatlarla qayıtdı

İsveçin Qotenburq Universitetinin tədqiqatçıları tərəfindən idarə olunan və Antarktidanın ən təhlükəli bölgələrindən biri olan Dotson Buz Rəfində yoxa çıxan sualtı robot tapılıb.

Robotun yaddaşındakı məlumatlar buzlaqların alt hissəsinin sürətlə əriməsi barədə sarsıdıcı faktları ortaya qoyub.

“Ran” adlı bu robot buzlağın altına girərək 1000 kilometrdən çox yol qət edib və buzlağın alt tərəfini yüksək dəqiqliklə skan edib.

Alimlər əvvəllər buzlağın altının hamar olacağını düşünürdülər. Lakin robotun çəkdiyi görüntülər buzlağın alt hissəsinin “zirvələr və vadilərlə” dolu kələ-kötür bir quruluşda olduğunu göstərdi.

Buzlağın altındakı bu qeyri-adi formalar okean cərəyanlarının buzun alt hissəsini təxmin ediləndən daha güclü bir şəkildə “yuyub apardığını” və əritdiyini sübut edir.

Buzlaqların alt hissəsinin belə sürətlə əriməsi, onların dəniz səviyyəsindən yuxarıda olan hissələrinin də dayanıqlığını itirməsinə və nəticədə okeana uçmasına səbəb ola bilər. Bu isə dəniz səviyyəsinin qəfil yüksəlməsi – sahilboyu şəhərlərin su altında qalma riskini artırır, iqlim dəyişikliyinin sürətlənməsi – qlobal temperaturun idarəolunmaz həddə çatmasına yol açır.

Professor Anna Vahlin bildirir ki, bu məlumatlar indiyə qədər istifadə edilən iqlim modellərinin çatışmazlıqlarını göstərir. Yeni xəritələr buzlaqların necə və nə vaxt parçalanacağını proqnozlaşdırmaq üçün “kritik kəşf” hesab olunur.