
Dövlət Miqrasiya Xidməti — Azərbaycanın miqrasiya siyasətinin icraedici orqanı
Azərbaycan Respublikasının Dövlət Miqrasiya Xidməti (DMX) — Prezident İlham Əliyevin 2007-ci il martın 19-da imzaladığı 560 nömrəli Fərmanla yaradılmış icra hakimiyyəti orqanıdır. Xidmətin yaradılmasının əsas məqsədi miqrasiya sahəsində dövlət siyasətinin həyata keçirilməsi, idarəetmə sisteminin inkişaf etdirilməsi, miqrasiya proseslərinin tənzimlənməsi və proqnozlaşdırılması, bu sahədə müvafiq dövlət orqanlarının fəaliyyətinin əlaqələndirilməsi olmuşdur.
Struktur
Xidmətin fəaliyyəti Prezidentin təsdiq etdiyi Əsasnaməyə əsaslanır. Kollegiyanın tərkibinə Xidmətin rəisi (sədr), rəisin birinci müavini və müavinləri, Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Miqrasiya Xidmətinin rəisi, eləcə də Təşkilat-nəzarət, Miqrasiya siyasəti və hüquqi təminat, Miqrasiya proseslərini tənzimləmə, Miqrasiya nəzarəti, Miqrasiya proseslərinin təhlili və informasiya təminatı, Kadrlar və kadr hazırlığı baş idarələrinin rəisləri daxildir.
Rəhbərlik tarixi
Xidmətə müxtəlif dövrlərdə Firudin Nəbiyev (2012-ci ildən təyin edilmiş) və Vüsal Hüseynov (2021-ci ilə aid sərəncamlarda rəis kimi qeyd olunur) rəhbərlik etmişdir. Vəli Nağıyev 2015-ci ildə rəisin birinci müavini təyin edilmişdir.
Dövlət təltifləri
2025-ci il martın 18-də Prezident İlham Əliyev Dövlət Miqrasiya Xidmətinin bir qrup əməkdaşını — Toğrul Babayev, Könül Cabbarova, Nəbi Əsgərov, Sahil Fətəliyev, Cahandar Həsənov, Səbuhi Musayev, Şəhriyar Mustafayev və Vüsal Orucovu — xidməti vəzifələrini yerinə yetirərkən fərqləndiklərinə görə "Miqrasiya orqanlarında qulluqda fərqlənməyə görə" medalı ilə təltif etmişdir.
Elmi-akademik maraq dairəsi
Azərbaycanın beynəlxalq miqrasiya siyasətindəki yeri elmi tədqiqatların da mövzusuna çevrilmişdir — 2024-cü ildə Amid Əliyevin "Beynəlxalq miqrasiya siyasətində Azərbaycan Respublikasının yeri və rolu" mövzusunda dissertasiyası müdafiə edilmişdir. Tədqiqatda Azərbaycanın Avropa-Asiya kəsişməsindəki strateji mövqeyinin onu mühüm tranzit ölkəyə çevirdiyi, Yaxın Şərqə yaxınlığının isə regional miqrasiya axınlarına təsir göstərdiyi vurğulanmışdır.
Tranzit və təyinat ölkəsi statusu
Azərbaycan region miqrantları, xüsusilə qonşu ölkələrdən iş və ya sığınacaq axtaran şəxslər üçün həm tranzit, həm də təyinat ölkəsi rolunu oynayır — bu, Dövlət Miqrasiya Xidmətinin fəaliyyətinin strateji əhəmiyyətini artıran amillərdən biridir.